De legendarische Lofoten
De Lofoten is een eilandengroep gelegen ten noorden van de poolcirkel, hoog in Noorwegen. Deze eilandengroep is bekend om de overweldigende natuur; ruige spitse bergen, fjorden en meren, de middernachtzon, het noorderlicht en de sneeuwrijke winters. Geliefd bij fotografen en beeldende kunstenaars om het speciale licht en kleuren op de bergen en in het water.
Heel bijzondere natuur
Bijna als een muur van bergen strekken de Lofoten zich naar het zuidwesten uit de Atlantische Oceaan in. Het omringende water van de Lofoten is verassend rijk aan zeeleven. Je verwacht het misschien niet hier, maar in het water tussen het vaste land; het Vestfjord, vind je bijvoorbeeld werelds grootste diepzee koraalrif.
In het najaar, winter en vroege voorjaar trekken regelmatig groepen Orka’s het Vestfjord en Tysfjord in, zij volgen de grote scholen haring die hier paaien. De omvang van de haringtrek en dus ook het aantal Orka’s dat de haring volgt, is de laatste jaren dramatisch is afgenomen. Toch is het mogelijk om in deze maanden Orka’s op tijdens boottochten tegen te komen.
Rond de Lofoten kom je het hele jaar door dwergvinvissen, grienden, bruinvissen, robben en zeehonden tegen.
Dieren op het land
De voedselrijke situatie op de Lofoten zorgt er voor dat veel dieren hier goed kunnen leven. Je kunt op wandelingen zomaar oog in oog komen te staan met otters, elanden, rendieren, vossen en lemmingen.
Vogeleilanden
De Lofoten bieden aan een aantal vogelsoorten een prima broedomgeving. Grote broedkolonies met o.a. papegaaiduikers, jan van genten, drieteenmeeuwen en kuifaalscholvers zijn hier vinden. Grote aantalen alken, zeekoeten, aalscholvers, eidereenden, kleine jagers zoeken hun voedsel in de omringende wateren. In de winter overwinteren Arctische vogels rond de Lofoten zoals de koningseiders, ijseenden, geelsnavelduikers, ijsduikers, parelduikers, kleine alken.
Zeearenden
Op de Lofoten vind je ook de grootste concentratie van imposante zeearenden. Er kan eigenlijk geen dag voorbij gaan zonder dat je deze vogel, met een spanwijdte van ruim 2 ,5 meter, dichtbij ziet vliegen. Ook de steenarend is een regel matig voorkomende vogel soort.
De geschiedenis van de Lofoten
De eerste bewoners van de Lofoten arriveerden in het stenen tijdperk, 6.000 jaar geleden, op de eilanden en leefden van visvangst en de jacht. Deze eerste bewoners van de Lofoten hebben niet veel achtergelaten. Wel zijn er nog enkele grottekeningen van rendieren, orka’s en vogels op te vinden.
Vikingen
Nadat de landbouw tot ontwikkeling was gekomen, het eerste graan werd zeker al 4.000 jaar geleden geoogst, vestigden zich een aantal belangrijke Viking hoofdmannen hun troon op de Lofoten. In Borg op Vestvågøy is de grootste Viking zaal ter wereld gevonden. De zaal is gereconstrueerd en is onderdeel van het Viking museum LOFOTR.
Visserij
De visserij op de Lofoten nam door eeuwen heen een belangrijke plaats in. Al in 1103 vond de toenmalige koning Øystein de visserij zo belangrijk dat hij bij Vågan, rond 1100 het centrum van de visserij, een kerk liet bouwen. De visserij bracht de Lofoten vele jaren economische voorspoed.
Rorbu
Al in 1120 werden de eerste rorbu gebouwd. In deze, eenvoudige, hutten werden de vissers ondergebracht tijdens de periode in het jaar dat zij hun keuterboerderijtjes verlieten voor het harde en gevaarlijke leven van de kabeljauwvisserij.
Ook nu nog vind je veel rorbu op de Lofoten, alleen doen ze nu vaak dienst als onderkomen voor toeristen.
Armoede
Vanaf de 14e eeuw werden de Lofoten belastingplichtig aan Bergen, als eerste ingesteld door het Hanzeverbond, later overgenomen door andere overheersers. Het luidde een lange periode van economische onderdrukking en grote armoede in. Pas rond 1860, toen er een spectaculaire wijziging in de trek van de haring plaats vond, veranderde het economische klimaat.
Stokvis en klipvis
De Lofoten zijn meer dan duizend jaar het centrum van de kabeljauwvisserij geweest. Kabeljauw trekt in de periode januari tot april van de Barentszzee naar het zuiden en verzamelt zich rond de Lofoten om te paaien.
De gevangen kabeljauw wordt per twee stuks samen gebonden aan de staarten en op stokken opgehangen en in de openlucht gedroogd. Dat is de Stokvis, klipvis is de opengevouwen kabeljouw die gezouten wordt en vroeger op de klippen in de zon werd gedroogd.
Nu gebeurt dit drogen in pakhuizen met grote ventilatoren. Van de klipvis maakt men Bacalao. Deze gedroogde vis was lang het belangrijkste voedsel op de Lofoten en werd over de hele wereld verkocht. De stokvis en de klipvis zijn nog steeds het belangrijkste en zeker het bekendste export product van de Lofoten.
